Carreño, la hestoria apasionante d’un conceyu

Percorremos la hestoria de Carreño del Paleolíticu hasta la dómina medieval
La presencia humana más antigua que se conoz en Carreño pertenecía al Paleolíticu Cimeru y taba na Cueva Escura (Coyanca, Perlora) desafortunadamente yá destruyida. Los materiales n’ella atopaos pertenecíen a les cultures solutrense y magdaleniense. El Neolíticu ta llargamente representáu poles estructures megalítiques del Monte Areo, yá reseñaes nel s. XIX pol eruditu llocal Carlos González Posada. Escavaciones recién fechen esti conxuntu de monumentos funerarios en tomu al 3.000 enante de la nuesa ella, n’elles pueden atopase gran cantidá de restos aciagos.
Na Edá de Bronce, atopáronse dos hachos, una con procedente en Perlora y otru nel Castru de La Barrera, esti últimu de la cultura castreña, yá que se cree que per esta zona habitaba’l pueblu Ástur.
De la dómina romana nun cuntamos en Carreño con restos importantes, esceición fecha de l’Ayalga de Coyanca descubierta en 1961 (compuestu de siete monedes acuñaes ente l’añu 54 y el 138) y la torre de Yabio de dudosa arquitectura romana, pero la proximidá d’estes tierres cola Campa Torres onde esistió un pobláu prerromanu depués romanizáu, fai suponer una penetración de la cultura romana nos territorios güei pertenecientes al conceyu.
Na Edá Media, el conceyu de Carreño perteneció a les tierres de Gauzón y dempués integróse na alfoz d’Avilés, pero nun foi hasta’l sieglu XIII, cuando’l conceyu de Carreño foi reconocíu como territoriu autónomu y dotáu d’una puebla. Esta autonomía nun duraría enforma pues Fernando IV, otorga al conceyu d’Avilés una serie de tierres ente les que taben les de Carreño incluyíes, siendo la so capacidá llindada frente a les decisiones d’Avilés.
La Edá Media ye en Carreño una dómina entamada espacial y socialmente alredor de la institución eclesial. Mesmo la Catedral como los monesterios de San Pelayo y San Vicent,  toos d’Uviéu, amás d’otros pertenecientes al conceyu (San Xuan d’Aboño, Santa MB de Llorgozana, San Salvador de Perlora,…) teníen ensame de propiedaes nestes tierres. Si hai que dicir, que Carreño foi siempres de realengu, ensin dependencies de señoríos y tuvo representáu nes Xuntes Xenerales del Principáu dende los sieglos XIV y XV, tando integráu nel partíu llamáu d’Avilés, anque esto nun quier dicir que nes sos tierres nun esistiera aristocracia rexonal o llocal.
Nesti períodu Carreño pertenez a la denominada Alfoz de Gauzón qu’englobaba los actuales conceyos de Gozón, Avilés, Carreño, Corvera, Illas y Castrillón.
Nel añu 1309 l’Alfoz de Gauzón pasa a denominase Alfoz d’Avilés y ye esta villa la que va ostentar la capital de la contorna na que s’inclúi’l conceyu de Carreño.
Nos sieglos XV y XVI, la villa de Candás yá tien un reconocíu tráficu portuariu y pesqueru, ello ye que l’actividá pesquera ta yá documentada na temprana dómina de 1232 cuando’l conventu de Santa MB d’Arbás arrienda’l puertu d’Entrellusa (Perlora) a dellos pescadores dedicaos a la captura de la ballena. Por too ello, nel sieglu XVI, fáense les reformes del puertu nel que participa Juan Cerecedo, maestru d’obres na Catedral d’Uviéu. Otros restos interesantes d’esta dómina medieval son les torres señoriales como la de Priendes o’l torruxón de Yabio.

Artículos rellacionaos

Los oríxenes de Castrillón, un pocoñín d’hestoria

Asocedió fai munchos, munchos años nun reinu del norte nel qu’había un imponente castiellu, ...

Arquitectura d’Asturies: Palaciu de Valdés-Bazán (Candamu)

Nel pueblu de San Román, en Candamu, ta’l Palaciu de los Valdés–Bazán, declaráu Monumentu Hestóricu Artísticu. Dempués ...

4 escritores pa conocer requexos d’Asturies 

Una forma guapa de conocer Asturies ye al traviés de los sos escritores. Nesti reportaxe ufrímoste cuatro llugares ...